Carpa uasi – inkaski wzmacniacz dźwięku?

29 października 2025, 09:44

Inkowie znani są ze swojej monumentalnej architektury, potężnych kamiennych świątyń, rozległej sieci dróg. Liczne słynne budowle Inków zostały szczegółowo zbadane, inne wciąż czekają na naukowców, którzy się nimi zajmą. Profesor Stella Nair z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles spędziła 3 tygodnie w niewielkim miasteczku Huaytará w Peru. Badała tam wzniesiony w połowie XV wieku inkaski budynek, znany jak carpa uasi, który prawdopodobnie powstał wyłącznie po to, by wzmacniać dźwięk.



We Francji odnaleziono jedną z kart Palimpsestu Archimedesa

11 marca 2026, 11:14

W Muzeum Sztuk Pięknych w Blois we Francji odnaleziono kartę z Palimpsestu Archimedesa. Palimpsest ten to jedna z najważniejszych kopii starożytnego tekstu, jakie dotrwały do naszych czasów. Wstępne analizy wykazały, że Victor Gysembergh, ekspert z Narodowego Centrum Badań Naukowych, odnalazł kartę 123. Palimpsestu. Na jednej stronie zawiera ona fragment traktatu Archimedesa „O sferze i walcu”, który częściowo przykryty jest tekstem modlitwy. Tekst Archimedesa można w dużej mierze odczytać tradycyjnymi metodami. Na drugiej stronie widzimy XX-wieczną iluminację przedstawiającą proroka Dawida w towarzystwie dwóch lwów. Iluminacja została prawdopodobnie dodana w 1942 roku przez ówczesnego właściciela, który w ten sposób chciał zwiększyć wartość księgi. Tutaj tekst starożytnego traktatu jest nieczytelny.


Dynamiczne czarne dziury można opisać na podstawie klasycznej termodynamiki?

2 godz. temu

Czarne dziury od pół wieku uważane są za obiekty, które łączą fizykę ekstremalną z tą najbardziej przyziemną. Już w latach 70. Stephen Hawking i inni fizycy zauważyli, że mechanika czarnych dziur rządzi się prawami przypominającymi zwykłą termodynamikę. Problem w tym, że owe prawa sformułowano dla czarnych dziur w stanie równowagi, czyli takich, które się nie zmieniają. Tymczasem prawdziwe czarne dziury nieustannie ewoluują – rosną, zderzają się, parują. Abhay Ashetkar, Daniel E. Paraizo oraz Jonathan Shu z Pennsylvania State University zaproponowali na łamach Physical Review Letters sposób na przezwyciężenie tego ograniczenia.


Jak miody wpływają na indeks glikemiczny?

19 sierpnia 2006, 09:52

Wpływ zjedzenia miodu na poziom cukru we krwi jest taki sam, bez względu na jego źródło. Dr. Mark Kern oraz Jennifer Ilana Ischayek zauważają, że miody z bawełny, tupelo (drzewa liściastego rosnącego na podmokłych terenach Azji i Ameryki Północnej), gryki czy koniczyny mają ten sam indeks glikemiczny.


Remedium na cenzurę w Internecie

29 listopada 2006, 10:58

Kanadyjscy eksperci stworzyli oprogramowanie, które pozwala ominąć rządowe firewalle osobom, żyjących w krajach, gdzie władze ograniczają dostęp do Sieci. Program Psiphon jest dziełem naukowców z University of Toronto.


Internetowe wydanie Seattle Post Intelligencera© Seattle Post Intelligencer

Powstanie pierwsza gazeta na elektronicznym papierze

19 maja 2007, 15:34

Amerykańskie wydawnictwo Hearst ogłosiło, że w ciągu najbliższych 24 miesięcy rozpocznie wydawanie pisma Seattle Post Intelligencer na papierze elektronicznym. Nikt wcześniej nie zadeklarował podobnych zamiarów.


Czy jedzenie jest dla anorektyczek nieprzyjemne?

26 września 2007, 10:12

Wspólne badanie naukowców z Uniwersytetu w Pittsburghu i Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Diego ujawniło, że w przypadku anorektyczek wyspa (region mózgu odpowiadający za rozpoznawanie smaku) działa inaczej niż jej odpowiednik u zdrowych osób.


© Montalvo Systems

Wygląda jak Cell, pracuje jak Core

18 lutego 2008, 11:30

Podobno najlepszą rzeczą, jaka mogła przydarzyć się Intelowi, jest istnienie firmy AMD. Konkurencyjna firma nie jest w stanie zagrozić pozycji Intela, a jej przyszłość jest coraz bardziej niepewna. Jednak o przyszłość rynku procesorów nie powinniśmy się martwić.


Jak ukryć informację w rozmowie VoIP?

2 czerwca 2008, 11:48

Wojciech Mazurczyk i Krzysztof Szczypiorski z Instytutu Telekomunikacji Politechniki Warszawskiej opracowali system steganograficzny dla technologii VoIP. Steganografia to metoda ukrywania poufnych informacji w zwykłym z pozoru przekazie.


Wiemy, jak powstają fale wyjątkowe

8 sierpnia 2008, 10:41

Od wieków marynarze opowiadali o pojawiających się znikąd olbrzymich falach, które z łatwością zatapiały nawet największe statki. Do niedawna opowieści te uważano za fantazje, jednak w roku 1995 na platformie wiertniczej na Morzu Północnym zauważono taką właśnie falę.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy